الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

139

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

روايات 1 . قال جعفر بن محمد عليهم السّلام : لا تقطع يد النبّاش إلّا أن يؤخذ و قد نبش مرارا ، و يعاقب في كلّ مرّة عقوبة موجعة و ينكّل و يحبس ؛ « 1 » امام صادق - عليه السلام - فرمود : دست نبّاش قطع نمىشود ؛ مگر اينكه پس از چند بار نبش كردن دستگير شود و هر بار كه نبش كند مجازات شديد و زندانى مىشود . آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ مفيد : اگر ارزش كفن‌هايى كه نبّاش دزديده ، يك چهارم دينار باشد ، قطع [ عضو ] مىشود ؛ مانند ديگر دزدان كه از حرز بدزدند . اگر انسانى به نبش قبر معروف شود و از ديد حاكم سه بار پنهان مانده باشد ، حاكم مىتواند او را بكشد يا مجازات كند و عضوش را ببرد ؛ اختيار با اوست ؛ هر عملى كه بداند براى اين عاصيان و جانيان بازدارنده‌تر است همان را به كار مىبرد . « 2 » 2 . شيخ طوسى : كسى كه نبش قبر كند و كفن مرده را بربايد همانند دزد واجب است قطع [ عضو ] شود و اگر نبش كرد ، ولى چيزى نبرد شديدا مجازات مىشود و مسلّما ، قطع [ عضو ] نمىشود . امّا اگر چند بار به اين كار پرداخت و از دست قانون گريخت امام مىتواند او را بكشد تا براى آيندگان درس عبرتى باشد و گرد چنين كارى نگردد . « 3 » 3 . همو : اگر نبّاش ، كفن را كاملا از قبر بيرون بياورد ، حكم آن قطع است ولى اگر در قبر آن را جابه‌جا كرده باشد حكمش قطع نيست ؛ مثل آن جايى كه جنس را از داخل حرز برداشته و جابه‌جا كرده است . پس قبر هم مانند خانه است اگر آن را كاملا از خانه بيرون بياورد ، حكم آن قطع است و گرنه قطع نمىشود . جمعى گفته‌اند : حكم نبّاش قطع نيست ، ولى مذهب ما ، قول اوّل است . « 4 » 4 . همو ( پس از نقل اخبار اين مورد ) : تمام اين اخبار دلالت مىكند در صورتى حكم

--> ( 1 ) . دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 476 ، ح 1707 ؛ مستدرك الوسائل ( به نقل از : دعائم الاسلام ) ، ج 18 ، ص 136 ، ح 2 در آن « ينكل به » دارد . ( 2 ) . مقنعه ، ص 804 . ( 3 ) . نهايه ، ص 722 . ( 4 ) . مبسوط ، ج 8 ، ص 34 .